Literatura faktu

Historie ludzi wojny

Jak zmieścić kilka opowieści obyczajowych w jedno. Dzięki książce Do granic. Opowieść o ludziach, w których jest wojna autorstwa Angelika Kuźniak jest to możliwe. W książce dowiesz się jak wojna zmienia rzeczywistość. Ile zła powodują kampanie nazistowskie oraz przekonasz się, jak to jest walczyć ze śmiercią.

Jakie tematy porusza Do granic. Opowieść o ludziach, w których jest wojna?

Wachlarz tematów jest dość spory. Jednak warto wymienić chociaż te główne. Jednym z nich jest wojenne samobójstwo. Ale najpierw zacznijmy od suchych faktów. Dom w Lubinie. Zwyczajny strych i 70 kobiet w jednym pomieszczeniu. Nic Wam to nie mówi? To jedne z ofiar II wojny światowej. Zdarzenie to miało miejsce w styczniu 1945 roku. Dlaczego zginęły? Pięcioletnia zawierucha wojenna przyniosła wiele makabrycznych historii. Kobiety te podczas tych, 5 lat. Słyszały o warunkach więźniów w obozach, znały historię z gett oraz spotkały wiele osób, których wolna uczyniła ubogimi, głodnymi czy chorymi. Aby uchronić się przed losem więźniów 70 kobiet wolało popełnić samobójstwo niż być jedynie numerem w danym obozie pracy.

Oto inna z historii. Kochająca matka, posiadaczka małej córeczki. Bezbronnego dziecka, które podczas wojny jest zagrożone. Matka, która kocha swoje dziecko popełnia czyn straszliwy. Zabija własną córkę. Za narzędzie zbrodni służy jej pętla. Następuje śmierć przez uduszenie. To ta dziewczynka, mała Heidchen jest w książce Do granic. Opowieść o ludziach, w których jest wojna narratorką. Mówi, o swoich przeżyciach. Jako ofiara opowiada o tym, co się wydarzyło. To 5-letnie dziecko już nigdy nie zazna beztroski na ziemi. Jedyną jej uciechą jest niebo.

Kolejna historia zawarta w Do granic. Opowieść o ludziach, w których jest wojna. 5-letnia Mariella Mehr doświadcza rozłąki. Rozstaje się z matką. Swoją jedyną rodzicielką. Czy matka straciła prawa do opieki nad dzieckiem? Nie. Dziecko zabierają z przymusu. Musi być dobrym obywatelem Niemiec. Ma być uczestnikiem projektu, akcji „cywilizowany koczownik”. Takie informacje przekazują matce. Co jednak czeka dziewczynkę? Narzędzia tortur. Zamiast nauki niemieckiego -elektrowstrząsy. Zamiast budować ducha sportowego, chęć rywalizacji czy kształtowania kondycji – lodowate kąpiele. Które dziecko ucieszy się z takiej edukacji? Absolutnie żadne.

Kto jest twórcą Do granic. Opowieść o ludziach, w których jest wojna?

Za początek i koniec Do granic. Opowieść o ludziach, w których jest wojna odpowiada Angelika Kuźniar. Z wykształcenia kulturoznawca. Od kilkunastu lat silne powiązana z „Gazetą Wyborczą”. Uhonorowana Nagrodą Grand Press za m.in. „Mój warszawski szał”.

 

Kryminał

Klatka. Reykjavik Noir. Tom 3

Kryminały to ten gatunek literacki, który wprost uwielbiają czytelnicy na całym świecie. Zachwycają się dojmującym mrokiem i złem, jakie czyha na każdej stronie. Niewątpliwie pociągające jest również poszukiwanie odpowiedzi na zagadki, będące trzonem każdej opowieści kryminalnej oraz zastanawianie się nad sprawcą morderstwa. Każda z nich daje czytelnikowi niebywałą grę, której w trakcie czytania staje się uczestnikiem. Musi wraz z prowadzącym śledztwo rozwikłać pojawiające się tropy i podążać ich śladem, by poznać odpowiedzi na nurtujące pytania. Śledztwo jednak rzadko jest proste, najczęściej pozostawione ślady nie są jednoznaczne i wymagają wiele wysiłku, by stworzyć z nich satysfakcjonującą narrację i poznać rzeczywisty obraz zdarzeń. Potrzebny jest tutaj analityczny umysł, który pozwoli rozwikłać te trudności i poznać w końcu wszystkie postawione w śledztwie pytania. To zupełnie inaczej niż w normalnym życiu, gdzie wiele zagadnień, mimo wysiłków, wciąż pozostaje bez żadnej odpowiedzi. Nie bez znaczenia jest również w tym gatunku sposób prowadzenia narracji, który musi być wciągający i angażujący tak, by czytelnik nie miał ochoty nawet na chwilę tracić bohaterów z oczu. Doskonale spełnia ten opis książka Lilji Sigurdardottir „Klatka. Reykjavik Noir. Tom 3″, będąca kontynuacją serii Reykjavik Noir.

Charakterystyka „Klatki” z serii Reykjavik Noir. Tom 3

Krytycy literaccy określają ten tom jako doskonałe połączenie nordic noir, thrillera finansowego oraz kryminału z wątkiem narkotykowym. Okazuje się w nim, że klatka może stać się miejscem, gdzie wróg może okazać się przyjacielem. Dlaczego? Agla, która wyszła z więzienia, stara się robić wszystko, by już nigdy tam nie wrócić. Wszystko nabiera tępa, gdy grupa biznesmenów próbuje ją wplątać w finansowe oszustwo. Ten skok może się okazać jednym z największych w historii. Jej życie oraz Marii, będącej nemezis kobiety, jest coraz bardziej zagrożone, a stopień niepewności własnego losu rośnie z każdą minutą. Sonja podejmuje nie lada wysiłek, by stawić czoła wieloletnim przeciwnikom, ale Ingimar, obracający się w narkotykowym półświatku, za wszelką cenę stara się ochronić swoje imperium. Ona również może zginąć w tym pojedynku, dlatego z Londynu przenosi się na Islandię, gdzie musi kontynuować porachunki jeśli chce ocalić własne życie. Ich losy splotą się w nieoczekiwanym momencie, kiedy zorientują się, że siedzą na beczce prochu, która w każdym momencie może wybuchnąć. Łączy się tutaj narkotykowy bałagan, polityka, ogromne pieniądze, ale też miłość i pasja oraz zabójstwo.

Literatura kobieca

Holenderska dziewczyna

Powieść historyczna to specyficzny gatunek, który ma jednak swoich zwolenników. Nic w tym dziwnego. Tego typu książki to prawdziwy skarb, dzięki któremu można poznać obraz dawno minionych epok. Poprzez wnikliwą wiedzę autora i jego pracę w archiwach zyskujemy gotowy materiał, który daje nam szeroki widok na to, co działo się w tamtym czasie. W ten sposób, nie żyjąc w  określonych czasach, mamy niepowtarzalną okazję, by przekonać się jak wyglądał wtedy świat, czym kierowali się ludzie oraz co nimi przewodziło. To niebywała okazja, by poznać barwy epoki. Oczywiście kluczem do sukcesu jest zgromadzenie odpowiedniej dokumentacji, która pozwala wiernie odtworzyć przebieg zdarzeń oraz charakterystyczne dla danej epoki zdarzenia. Czasami to tło historyczne jest dopiero początkiem dalszej opowieści, która wcale nie musi pokrywać się z prawdą, bo przecież nie jest to ani dokument, ani reportaż. Jednak wybranie sobie wydarzeń określonego czasu dla narracji swojej opowieści może być kluczowym zabiegiem, który daje ogromną wartość artystyczną i merytoryczną danej pozycji literackiej. Tak właśnie jest z „Holenderską dziewczyną” Marente de Moore, która przenosi nas w swojej opowieści do ubiegłego wieku i czasu, który zapisał się jako jeden z najgorszych w historii świata i Europy. Czego zatem możemy dowiedzieć się z tego wydania?

Charakterystyka „Holenderskiej dziewczyny”

Autorka książki to niezwykle ceniona i utytułowana pisarka. Zdobywczyni m.in. AKO Literature Prize oraz Nagrody Literackiej Unii Europejskiej. W swym rodzimym kraju, którym jest Holandia, sprzedała blisko 70 tysięcy egzemplarzy swojej powieści. Ten rekord może się jednak powiększyć, ponieważ książka została przetłumaczona na 10 języków, w tym polski.

Powieść toczy się w Niemczech, w roku 1936. Jak wiadomo do władzy dochodzi wówczas Hitler, co niesie ze sobą ogromne konsekwencje, których Europejczycy nie są jeszcze świadomi. Atmosfera zaczyna się psuć, coraz wyraźniej widać napięcia społeczne i konflikty. Wszystko to ujmuje w zgrabne zdania autorka, która zachwyca swoim literackim kunsztem. Główna bohaterka, którą jest Janna- młoda Holenderka, otrzymuje od swojego ojca propozycję nauki szermierki. Lekcje pobiera u oschłego arystokraty Egona von Böttichera. Jego stan ducha wynika z przeżyć, jakich doświadczył podczas wojny. Te same zdarzenia są udziałem ojca Janny. W książce przeplatają się normalne uczucia takie jak miłość oraz sytuacja straty. Tłem jest tutaj jednak niezwykle trudny i burzliwy okres, który zapisał się wielkimi zgłoskami w historii nowożytnego świata.